فرآیند تصمیم‌گیری افراد با استفاده از اطلاعات حسابداری

 

فرآیند تصمیم‌گیری افراد با استفاده از اطلاعات حسابداری[۱]

 

 

عبدالرضا تالانه

حسین حمزه نخجوانی

مقاله حاضر ترجمه فصل پنجم از کتاب تئوری حسابداری اثر پروفسور الدون اس. هندریکس صاحب‌نظر بلند آوازه حسابداری است، که در آن از برخی تجربه‌های تحقیقی در زمینه کاربرد اطلاعات حسابداری به وسیله افراد و نحوه پردازش اطلاعات توسط آنان یاد شده و همچنین احتمال استفاده از این تجربه‌ها در تکامل تئوری حسابداری مورد بررسی قرار گرفته است. و چنانچه از آن برمی‌آید، بیش از آنکه هدف نویسنده در فصل یاد شده از کتاب، ارائه گزاره‌هایی متقن و مشخص باشد، طرح زمینه‌های تحقیق برای پژوهشگران مورد نظر بوده است.

لازم به یادآوری است که اگرچه مترجمان در ترجمه این نوشته جای جای به منظور سهولت ارتباط خواننده با مفاد آن برخی تغییرات جزیی را روا داشته بودند، اما چون نتیجه کار به دست ما رسید، برای اطمینان بیشتر به برقراری ارتباط کامل با محتوای مطلب تعدیل‌های بیشتری را در مقاله، تا آنجا که که به اصالت مطلب آسیبی نرساند، به مترجمان پیشنهاد کردیم که فروتنانه پذیرفتند و نتیجه آن شده است که هم اکنون پیش روی شماست.


برای مشاهده بانک پایان نامه حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری با ترجمه فارسی ومقاله انگلیسی حسابداری علمی پژوهشی و مقاله انگلیسی حسابداری علمی ترویجی و مشاهده مقالات و پایان نامه های دسته بندی شده براساس موضوعات حسابداری می توانید به سایت پایان نامه و مقاله حسابداری مراجعه نمایید همچنین امکان ثبت سفارش پیش پروپزال، ترجمه مقاله ، پایان نامه ، مبانی نظری ، جمع آوری داده های شرکتهای بورسی و … در انتهای هر مقاله فراهم شده است. در قسمت پنل کاربری می توانید مقالات دانلود شده و سفارشات ثبت شده را پیگیری نمایید. به منظور استفاده هر چه بهتر از مطالب سایت حتما راهنمای سایت را مطالعه نمایید.


حسابدار

در بازارهای کارایی سرمایه چنین فرض می‌ششود که کلیه اطلاعات موجود به سرعت به وسیله افراد جذب شده و اثرات آن در قیمت اوراق بهادار منعکس می‌شود. یعنی قضاوت افراد و تصمیم‌های آنان در قیمت اوراق بهادار تجسم می‌یابد. در حال حاضر پی بردن به این مسئله که افراد چگونه تصمیم‌گیری می‌کنند امکان‌پذیر نیست، زیرا افراد عموماً قادر به تشریح فرایند تصمیم‌گیری خود نسیتند. علاوه بر این، به دست آوردن مدل‌های عمومی تصمیم‌گیری افراد از طریق مطالعه و بررسی فرایند تصمیم‌گیری یکایک آنها امکانپذیر نیست. زیرا هر کسی برای اطلاعاتی که در تصمیم‌گیری او دخالت دارد اهمیت و اولویت خاصی قائل است. لذا همگون کردن علایق ذهنی افراد کار دشواری است.

به رغم مشکلات موجود در مطالعه فرآیند تصمیم‌گیری افراد، دلایل بسیار بر لزوم انجام این مطالعه در زمینه کاربرد اطلاعات حسابداری توسط استفاده‌کنندگان از آن وجود دارد؛ که احتمالاً شامل بهبود بخشیدن به کیفیت تصمیم‌های سرمایه گذاری و کاهش هزینه پردازش اطلاعات توسط افراد و سرمایه‌گذاران می‌شود. علاوه بر این شاید با مطالعه فرآیند تصمیم‌گیری افراد، بتوان کیفیت اطلاعاتی را که در اختیار آنها و یا بازار سرمایه بطور کلی قرار می‌گیرد، بهبود بخشید. به هر صورت دستیابی به این هدف‌ها می‌تواند نحوه تخصیص منابع اقتصادی را بهبود بخشد و بنابراین در بالا بردن سطح رفاه جامعه و افراد موثر باشد.

برای دستیابی به هدف‌های اجتماعی- اقتصادی یاد شده سه راه حل وجود دارد که به طور خلاصه به آنها اشاره می‌شود:

  1. آگاه شدن از این که بازار نیازمند چه مقدار و چه نوع اطلاعاتی است که ممکن است ما را به هدف اول، یعنی کیفیت بخشیدن به تصمیمات افراد، نزدیک‌تر کند که این امر خود مستلزم آگاهی از نحوه تصمیم‌گیری افراد است.
  2. بالا بردن توانایی افراد در زمینه پردازش و استفاده از اطلاعات که می‌تواند باعث کاهش هزینه‌های پردازش اطلاعات شود. در این مورد شاید آموزش دادن سرمایه‌گذاران در زمینه استفاده از تکنولوژی‌های جدید پردازش اطلاعات تا حدی موثر باشد.
  3. سومین راه برای بهبود بخشیدن به کیفیت تصمیمات و کاهش هزینه‌های پردازش اطلاعات عبارت است از فراهم آوردن زمینه تدوین مدل‌های تصمیمی که اطلاعات موجود در بازار را همانند سرمایه‌گذاران دریافت و پردازش کنند.

مدل‌های متعارف برای تصمیمات سرمایه گذاری

به منظور پی بردن به فرایندهای تصمیم‌گیری هر یک از سرمایه‌گذاران، مطالعاتی بویژه در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ برای پی بردن به چگونگی اطلاعاتی که می‌بایست در گزارش‌های مالی منعکس شود انجام شد. به دنبال این مطالعات مدل‌های متعارفی، که ابتدا بر اساس تئوری‌های اقتصادی پی‌ریزی شده بود نیز تدوین شده و به تدریج تکامل یافت. با انجام این مطالعات امید می‌رفت که حسابداران قادر به تعیین اطلاعات مالی مورد نیاز سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان باشند. از آن زمان تا کنون، حسابداران به جای مفهوم مربوط بودن بیشتر بر مفهوم هزینه- فایده (نفع و ضرر) و همچنین بر علایق استفاده‌کنندگان به جای نیازهای اطلاعاتی آنان تاکید کرده‌اند.

هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی (FASB) در بیانیه شماره یک از مفاهیم حسابداری مالی اظهار می‌دارد که: «هدف‌های گزارشگری مالی متکی به نیازهای اطلاعاتی استفاده‌کنندگان خارج از سازمان است؛ کسانی که اختیار لازم برای بدست آوردن اطلاعات مالی مورد نیاز خود را ندارند». بعلاوه این بیانیه می‌افزاید: دقت در ملاحظات هزینه- فایده شاید موید این نکته

باشد که، اطلاعاتی که توسط افراد معدودی مورد استفاده قرار می‌گیرد و یا فهمیده می‌شود نباید در گزارش‌های مالی منعکس شود. از سوی دیگر، اطلاعاتی که مربوط تشخیص داده می‌شود نباید صرفاً به این دلیل که فهم آن برای بعضی افراد مشکل است و یا بعضی از سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان از این اطلاعات استفاده نمی‌کنند، از صورت‌های مالی حذف شود.»

این بیانیه نشان می‌دهد که اطلاعات مالی منتشر شده باید فردفرد سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان را در نظر داشته باشد و نه بازار بهادار و یا گروه خاصی از جامعه را. از آنجا که سرمایه‌گذاران و اعتبار دهندگان به جریان‌های نقدی توجه دارند می‌توان گفت که این بیانیه به طور غیر مستقیم اهمیت زیادی برای پیش‌بینی جریان‌های نقدی در مدل تصمیم استفاده‌کنندگان قائل شده است. بعدها این مدل، با تاکید بر این موضوع که از دیدگاه اعتباردهندگان و سرمایه‌گذاران سود و اجزای تشکیل‌دهنده آن می‌تواند شاخص بهتری برای ارزیابی عملکرد یک موسسه در مقایسه با جریانات نقدی باشد، تعدیل شد.

در متون مالی دهه ۱۹۶۰، مدل‌هایی برای ارزیابی اوراق بهادار بر مبنای سود سهام متداول شد. اساساً بر طبق این مدل‌ها ارزش اوراق بهادار معادل ارزش فعلی تنزیل شده سود به سود سهام مورد انتظار آنها با در نظر گرفتن تعدیل‌های لازم از بایت نرخ رشد سود سهام بوده است. در این مدل‌ها عامل ریسک به این ترتیب در نظر گرفته می‌شد که نرخ بهره را تا حد قابل قبولی برای ریسک موجود در سرمایه‌گذاری افزایش می‌دادند و یا سود سهام مورد انتظار را با توجه به میزان ریسک سرمایه‌گذاری چنان تعدیل می‌کردند که معادل با سود سهامی باشد که در شرایط بدون ریسک (اطمینان کامل) انتظار داشتند. البته مدل‌های متعارف دیگری نیز برای تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری در متون حسابداری عنوان شده است.

از آنجا که توزیع وجوه بین سرمایه‌گذاران (بویژه سود سهام) در هر سال، با احتمالات متفاوتی توام خواهد بود، می‌باید

امید ریاضی این مبلغ محاسبه شود و به وسیله یک ضریب معادل قطعی، که با استفاده از درجه ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار به دست می‌آید، تعدیل گردد. به علاوه، لازم است که وجوه مورد انتظار در هر دوره و نزخ تنزیل فرصت‌های مورد انتظار، هر دو، از بابت تاثیر نهایی مالیات تعدیل شوند.

 


برای مشاهده بانک پایان نامه حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری با ترجمه فارسی ومقاله انگلیسی حسابداری علمی پژوهشی و مقاله انگلیسی حسابداری علمی ترویجی و مشاهده مقالات و پایان نامه های دسته بندی شده براساس موضوعات حسابداری می توانید به سایت پایان نامه و مقاله حسابداری مراجعه نمایید همچنین امکان ثبت سفارش پیش پروپزال، ترجمه مقاله ، پایان نامه ، مبانی نظری ، جمع آوری داده های شرکتهای بورسی و … در انتهای هر مقاله فراهم شده است. در قسمت پنل کاربری می توانید مقالات دانلود شده و سفارشات ثبت شده را پیگیری نمایید. به منظور استفاده هر چه بهتر از مطالب سایت حتما راهنمای سایت را مطالعه نمایید.


 

عدم اطمینان در فرایند تصمیم گیری

اطلاعات منشر شده در زمینه حسابداری مالی عرفاً به گونه‌ای محاسبه و گزارش شده است که ارقام به دست آمده از این محاسبات بیانگر ارزش‌های قطعی برای رویدادهای مالی بوده است. حال آنکه برآوردها و اندازه‌گیری‌های مالی برای تشریح رویدادهایی به کار می‌رود که وقوع آنها توام با احتمال است. برای مثال، حجم فروش در یک دوره خاص به احتمال وقوع بعضی از رویدادها و نیز به روش انتخابی شناخت درآمد بستگی دارد. تا زمانی که سرمایه‌گذاران از چنین اطلاعاتی برای تصمیم‌گیری استفاده می‌کنند، می‌بایست عامل عدم اطمینان موجود در فرایند پیش‌بینی و برآورد را در نظر داشته باشند.

مشکل اصلی در درک فرایند تصمیم‌گیری افراد این است که مطالعه مستقیم عملیات مغز انسان با تکنولوژی امروزی امکانپذیر نیست. لذا باید در جستجوی راه‌های غیر مسقیم بود. برا یمثال یکی از راه‌های غیر مستقیم این است که اطلاعات داده شده به تصمیم‌گیرنده و تصمیم‌های گرفته شده به وسیله وی را مورد مقایسه و مطالعه قرار دهیم. و البته احتمال بسیار وجود دارد که به نتایج غلط برسیم. روش‌های غیر مستقیم دیگری مثل مدل لنز، روش بیزی (احتمالی) و شناخت ادراک وجود دارند که در قسمت‌های بعدی به آنها پرداخته خواهد شد.

بیشتر مطالعات انجام شده در مورد شناخت فرایند تصمیم‌گیری افراد بر این فرض استوارست که اولاً افراد در محدوده مطالعات موجود و ثانیاً به طور منطقی تصمیم‌گیری می‌کنند. تصمیم منطقی تصمیمی است که از نظر تصمیم‌گیرنده و یا ذی‌نفع تصمیم (همان سرمایه‌گذار، در صورتی که مدیر موسسه مربوط تصمیم‌گیری کند) بهینه باشد. بسیار اتفاق می‌افتد که سرمایه‌گذاران کلیه پس‌انداز خود را در سهام یک شرکت سرمایه‌گذاری می‌کنند. این موضوع یا به دلایل خانوادگی است و یا به این دلیل که آنها خواهان نگهداری سهامی هستند که سود پیوسته و مطمئنی را نصیبشان کند و دغدغه فکری نیز برایشان

نداشته باشد. در این حالت، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند که با خرید سودآورترین نوع سهام، خود را از نیز دردسر نگهداری چند نوع سهام خلاص کرده و وقت خود نیز صرفه‌جویی کنند. البته پرواضح است که در این روش باید ریسک بیشتری (به دلیل نگهداری یک نوع سهام) را پذیرا شوند.

اخیراً در زمینه استراتژی تصمیم‌گیری تحقیقاتی توسط ریاضیدانان در قالب تئوری بازی‌ها صورت گرفته است. ساده‌ترین شکل این تئوری به این ترتیب است که در یک بازی دوطرفه، استراتژی بهینه به عنوان ماکزیمین (یعنی بیشینه کردن حداقل سود) و یا به صورت مینی‌ماکس (یعنی کمینه کردن حداکثر زیان) تعریف می‌شود. در شرایطی که تصمیم‌گیری آزادانه و منطقی باشد، تعادل زمانی فرا می‌رسد که ماکزیمین یک طرف مساوی مینی‌ماکس (با ماکزیمین) طرف دیگر باشد. با آنکه کاربرد تئوری باری‌ها در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری امکانپذیر است، اما در زمینه حسابداری دشواری دارد.

احتمال در تصمیم گیری

توانایی‌های افراد برای پردازش اطلاعات در شرایط پیچیده، به دلیل وجود احتمالات نامطمئن در مورد رویدادهای آینده، محدود است. به این دلیل طبیعی است که افراد سعی می‌کنند شرایط پیچیده را ساده کنند و از این طریق عدم اطمینان را کاهش دهند. برای ساده کردن شرایط پیچیده روش‌های زیر به کار می‌رود:

  1. هر تصمیم‌گیرنده، در صورتی که حق انتخاب داشته باشد، به طور طبیعی شرایطی را ترجیح خواهد داد که در آن احتمالات کاملاً مشخص باشند. به عنوان مثال شخصی که می‌خواهد رنگ یک مهره انتخابی را از داخل یک کیسه پر از مهره پیش‌بینی کند، کیسه‌ای را انتخاب می‌کند که بداند در آن چند مهره قرمز و چند مهره آبی وجود  دارد.
  2. هر تصمیم‌گیرنده ترجیح می‌دهد که هنگام تصمیم‌گیری با حجم محدودی از اطلاعات روبه‌رو باشد. به همین دلیل بعضی از اطلاعاتی که نامربوط و یا بی‌اهمیت تشخیص داده می‌شود ممکن است حذف گردد. سایر اطلاعات را نیز می‌توان به صورت سرجمع مورد استفاده قرار داد. این موضوع در مورد شاخص‌های عمومی همچون شاخص‌های قیمت سهام، سود و یا سود هر سهم تا حدی مصداق دارد.
  3. در تحقیقات اولیه پیرامون نحوه تصمیم‌گیری افراد، چنین تصور شده بود که افراد ارزش مورد انتظار را با استفاده از احتمالات ذهنی و غیر واقعی محاسبه می‌کرده و سپس آن را در تصمیم‌گیری خود دخالت می‌دادند. اما مطالعات بعدی نشان داده افرادی که به روش‌های آماری ذهنی اتکا می‌کنند، در تصمیم‌گیری خود دچار اشتباه می‌شوند. مثلا تحقیقات نشان داده است که افراد بیش از حد به اطلاعات نامطمئن، اعتماد می‌کنند. علاوه بر این افراد تمایل دارند که پیش‌بینی‌ها و برآوردهای خود را بر آخرین و تازه‌ترین مشاهدات بنا کنند حتی اگر این مشاهدات منعکس کننده شرایط بلند مدت و دائمی نبوده و احتمالات واقعی را نشان ندهد.
  4. افراد برای تصمیم‌گیری‌های خود، بیشتر به ارقام و شاخص‌ها اعتماد کرده و شیفته آنها می‌شوند، بدون آنکه به چگونگی محاسبه این ارقام توجه داشته باشند. این ویژگی افراد را، که در قسمت بعدی تشریح می‌شود، «شیفتگی به ارقام» می‌نامیم.
  5. افراد هنگام تصمیم‌گیری، ابتدا از میان اطلاعات موجود یک رقم را به عنوان تکیه‌گاه انتخاب کرده و سپس با توجه به سایر اطلاعات سعی می‌کنند این رقم را تعدیل کرده و سپس بر اساس آن تصمیم‌گیری کنند. این عمل را " تکیه‌ گاه یابی " می‌نامیم.

برای مشاهده بانک پایان نامه حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری با ترجمه فارسی ومقاله انگلیسی حسابداری علمی پژوهشی و مقاله انگلیسی حسابداری علمی ترویجی و مشاهده مقالات و پایان نامه های دسته بندی شده براساس موضوعات حسابداری می توانید به سایت پایان نامه و مقاله حسابداری مراجعه نمایید همچنین امکان ثبت سفارش پیش پروپزال، ترجمه مقاله ، پایان نامه ، مبانی نظری ، جمع آوری داده های شرکتهای بورسی و … در انتهای هر مقاله فراهم شده است. در قسمت پنل کاربری می توانید مقالات دانلود شده و سفارشات ثبت شده را پیگیری نمایید. به منظور استفاده هر چه بهتر از مطالب سایت حتما راهنمای سایت را مطالعه نمایید.


قضاوت افراد

برای پی بردن به اینکه چگونه اطلاعات حسابداری را به کار می‌برند، باید چگونگی قضاوت آنان در مورد رویدادهای احتمالی آینده، را درک کنیم. برای این منظور دو نظریه را که ابتدا در روانشناسی عنوان شده و در بالا به آنها اشاره شد تشریح می‌کنیم.

شیفتگی به ارقام

طبق این نظریه، افراد برای قضاوت در مورد آینده از علائم، نمادها و بدیل‌ها استفاده می‌کنند. چنانچه گویی این علائم، در طول زمان مفاهیم و معانی ثابتی داشته و همواره به موضوع مورد قضاوت مربوطند. بدون آنکه به نحوه محاسبه این علائم و همچنین تغییر در اصل موضوعاتی که این نمادها و علائم نماینده آنها هستند، توجه شود. این نظریه در زمینه حسابداری به این صورت مطرح شده است که : سرمایه‌گذاران همیشه به طور ثابت و یکنواخت از اطلاعات حسابداری استفاده می‌کنند بدون آنکه این اطلاعات را از نظر  تغییرات انجام شده در روش‌های حسابداری تعدیل منند و یا به نحوه محاسبه آن توجهی داشته بشاند. برای مثال، اگر شرکتی روش حسابداری خود را در مورد سرمایه‌ای تلقی کردن هزینه‌های تحقیق و توسعه تغییر دهد و این هزینه‌ها را به عنوان هزینه دوره منظور کند، در این صورت افرادی که شبفته اعداد و ارقام می‌شوند، نخواهند توانست در مورد سود شرکت بدرستی قضاوت کنند. زیرا که اثرات ناشی از تغییر روش حسابداری را که در سود موسسه تغییرات اساسی ایجاد کرده است منعکس نکرده‌اند.

تحقیقی که پیرامون نحوه قضاوت تحلیل‌گران مالی توسط عبدالخلیق و کلر انجام شده نشان داد که آثار شیفتگی به ارقام در قضاوت تحلیل‌گران مشهود است. چنانکه گویی تحلیل‌گران اثر تغییر روش را در سود و زیان گزارش شده و جریانات نقدی می‌دانستند.

این نتیجه نشان می‌دهد که ثبات رویه در به کارگیری روش‌های حسابداری تا چه حد مهم است وو اگر تغییر مهمی در روش‌های حسابداری صورت گیرد، می‌باید گزارش‌های مالی با استفاده از هر دو روش در دوره‌ای که تغییر صورت گرفته است، تهیه شود. از دیگر نتایج این تحقیق این است که طبقه‌بندی و ارقام سرجمع در گزارش‌های مالی می‌باید تا حد امکان قابلیت انتقال محتوای اطلاعات را به استفاده‌کنندگان داشته باشند (زیرا که تحقیق عبدالخلیق نشان می‌دهد تصمیم‌گیران به ارقام سرجمع توجه می‌کنند). نتیجه سوم این تحقیق این است که چون ارقام سرجمع احتمالاً قادر به افشای روابط اقتصادی نخواهند بود، لذا به منظور جلوگیری از توجه به ارقام سرجمع، ممکن است تجزیه اطلاعات و ارقام در صورت‌های مالی ضروری باشد.

نظریه شیفتگی به ارقام با فرضیات بازارهای کاریی سرمایه مغایرت دارد. در بازارهای کارای سرمایه فرض می‌شود که بازار در مقابل تغییرات حسابداری (که ذاتاً مفاهیم اقتصادی ندارد) عکس‌العمل نشان نمی‌دهد. حال آنکه تحقیق عبدالخلیق نشان می‌دهد که افراد در مقابل این تغییرات عکس‌العمل نشان می‌دهند. در این صورت باید فرض کنیم که یا بازار کارایی لازم را ندارد و یا اینکه بسیاری از افراد تحت تاثیر ارقام مربوط به تغییرات حسابداری قرار نمی‌گیرند.

تکیه‌گاه‌یابی

همان‌گونه که قبلاً گفته شد، هنگامی که افراد می‌خواهند با به کارگیری مجموعه‌های پیچیده‌ای از اطلاعات اقدام به پیش‌بینی و تصمیم‌گیری کنند به طور طبیعی تمایل دارند که حتی‌الامکان اطلاعات مورد استفاده را ساده کنند. یکی از روش‌های ساده کردن اطلاعات یافتن تکیه‌گاه است. به این ترتیب که تصمیم‌گیرنده ابتدا بخشی از اطلاعات موجود را به عنوان تکیه‌گاه انتخاب می‌کند و سپس با استفاده از سایر اطلاعات در دسترس آن را تعدیل کرده و به این ترتیب قضاوت خود را شکل می‌دهد. به عنوان مثال یک سرمایه‌گذار برای پیش‌بینی سود سال جاری یک شرکت ممکن است میانگین سود سال‌های قبل را به عنوان تکیه‌گاه برگزیند و سپس با استفاده از سایر اطلاعاتی که در مورد وضعیت اقتصادی موسسه در اختیار دارد، میانگین مذکور (تکیه‌گاه) را تعدیل کرده و به این ترتیب سود سال جاری شرکت را پیش‌بینی کند.

مشکلی که در فرایند تکیه‌گاهی مطرح می‌شود این است که همه افراد پس از یافتن تکیه‌گاه موفق نمی‌شوند که تعدیل‌های لازم را به طور کامل انجام دهند. یعنی پس از آنکه فرد تصمیم‌گیرنده تکیه‌گاه را تعیین کرد، در صورتی که اطلاعات جدید نشان دهد که می‌بایست برآورد اولیه (تکیه‌گاه) افزایش یابد، تصمیم‌گیرنده معمولاً نمی‌تواند آن را به مقدار کافی افزایش دهد و در نتیجه برآورد او کمتر از مقدار واقعی خواهد بود. و بر عکس چنانچه اطلاعات جدید کاهش دادن تکیه‌گاه را ضروری سازد، برآورد معمولاً خیلی بیشتر از مقدار واقعی خواهد بود.

این موضوع از دیدگاه حسابداری بسیار مهم است، زیرا که افراد غالباً از این اشتباه خود آگاه نسیتند و بیشتر نمی‌دانند که از این فرایند برای تصمیم‌گیری استفاده می‌کنند.

نتایج مربوط به این مبحث لزوماً به فرضیات بازارهای کارای سرمایه مغایرت ندارد. این نتایج نشان می‌دهد که افراد در تصمیم‌گیری‌ها اشتباده می‌کنند و فرایند یافتن تکیه‌گاه و تعدیل آن برای هر کسی منحصر به فرد است. در حال حاضر هیچ روشی برای پی بردن به این موضوع که چگونه این اشتباه‌ها بر قیمت‌های بازار تاثیر می‌گذارند، وجود ندارد. احتمال دارد که این خطاها در کل یکدیگر را خنثی کنند به طوری که بازار همچنان روابط اقتصادی را منعکس کرده، کارایی خود را حفظ کند. این موضوع به این معنی نیست که خطای ناشی از تکیه‌گاه‌یابی در حسابداری اهمین ندارد. بلکه این قضاوت‌های اشتباه رفاه تک تک افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد و از توزیع بهینه اوراق بهادار بین سرمایه‌گذاران جلوگیری می‌کند.

پس در تهیه گزارش‌های مالی چه باید تا خطای ناشی از تکیه‌گاه‌یابی کاهش یابد! اولاً ذکر این نکته مهم است که ارقام حسابداری که به عنوان تکیه‌گاه مورد استفاده قرار می‌گیرند، دارای تعبیر و معنی هستند و اگر سرمایه‌گذاران به درستی معنی اطلاعات گزارش شده حسابداری را درک کنند، دیگر جایی برای قضاوت‌های نادرست ناشی از تکیه‌گاه‌یابی باقی نمی‌ماند. ثانیاً، اطلاعاتی که به عنوان تکیه‌گاه انتخاب می‌شود، هر چه کهنه‌تر و قدیمی‌تر باشد به تعدیل‌های بیشتری نیاز خواهد بود و به همین دلیل خطای قضاوت نیز بیشتر خواهد شد. این موضوع لزوم استفاده از ارزش‌های جاری به جای قیمت‌های تاریخی را ثابت می‌کند. این نتایج با احتیاط زیادی عنوان می‌شود زیرا که هنوز تحقیق کافی در زمینه خطای قضاوت ناشی از تکیه‌گاه‌یابی انجام نگرفته است؛ تا معلوم شود چگونه می‌توان این خطاها را حذف کرد یا کاهش داد.

خصوصیات مجموعه اطلاعات

بسیاری از مطالعات مربوط به فرایند پردازش اطلاعات به وسیله انسان به طور کلی و بویژه در حسابداری روی مجموعه اطلاعات و یا مجموعه محرک‌ها و اینکه چگونه انتخاب و ارائه اطلاعات روی قضاوت یا تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران اثر می‌گذارد، تاکید می‌کنند.

با تحقیق درباره تاثیر مجموعه اطلاعات بر تصمیم‌گیری‌های افراد نتایج مهمی به شرح زیر به دست آمده است:

  1. اگر اطلاعات نامربوطی به یک مجموعه اطلاعاتی مانند گزارش‌های مالی اضافه شود، در کارایی تصمیم‌گیری اثر منفی خواهد گذاشت.
  2. تصمیم‌گیران مایلند که بهای بیشتری برای اطلاعات هماهنگ و مرتبط با تصمیم قائل باشند.
  3. افزایش در حجم اطلاعات مانع درک اطلاعات می‌شود.
  4. تصمیم‌گیران بر این باورند که اهمیت زیادی برای اطلاعات فرعی قائلند.
  5. تصمیم‌گیران بر تعداد کمی از متغیرهای اصلی پیش از آنچه باور دارند، اتکا می‌کنند.

برای مشاهده بانک پایان نامه حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری با ترجمه فارسی ومقاله انگلیسی حسابداری علمی پژوهشی و مقاله انگلیسی حسابداری علمی ترویجی و مشاهده مقالات و پایان نامه های دسته بندی شده براساس موضوعات حسابداری می توانید به سایت پایان نامه و مقاله حسابداری مراجعه نمایید همچنین امکان ثبت سفارش پیش پروپزال، ترجمه مقاله ، پایان نامه ، مبانی نظری ، جمع آوری داده های شرکتهای بورسی و … در انتهای هر مقاله فراهم شده است. در قسمت پنل کاربری می توانید مقالات دانلود شده و سفارشات ثبت شده را پیگیری نمایید. به منظور استفاده هر چه بهتر از مطالب سایت حتما راهنمای سایت را مطالعه نمایید.


روش‌های تحقیق پیرامون نحوه پردازش اطلاعات توسط انسان

سه روش تحقیق در زمینه فرایند پردازش اطلاعات به وسیله انسان که در متون حسابداری مورد توجه قرار گرفته است، در زیر به اختصار تشریح می‌شود. این روش‌ها عبارتند از مدل لنز، قضاوت احتمالی (مدل بیزی) و شناخت ادراک.

مدل لنز

از مدل لنز برای مطالعه رابطه بین عوامل محیطی و مجموعه اطلاعات، رابطه مجموعه اطلاعات و قضاوت‌ها (نتایج و پاسخ‌ها)، و همچنین برای مطالعه بین قضاوت‌ها و عوامل محیطی استفاده می‌شود. این مدل در حسابداری اهمیت ویژه‌ای دارد چرا که تاکید آن بر مجموعه اطلاعات است. از توانایی‌های ویژه این مدل، توانایی در مطالعه اثرات مجموعه اطلاعات بر متغیرهایی نظیر قابلیت پیش‌گویی اطلاعات، دقت قضاوت‌ها و توانایی در مطالعه اثر مجموعه اطلاعات بر فرایند تصمیم‌گیری افراد را می‌توان برشمرد.

در این مدل، قابلیت پیشگویی اطلاعات از طریق بررسی ارتباط بین معیارهای محیطی و مجموعه اطلاعات مورد مطالعه قرار می‌گیرد. درجه مربوط بودن اطلاعات موجود در محیط با استفاده از همبستگی بین مدل محیطی و مجموعه اطلاعات ارزیابی می‌شود. درجه مربوط بودن محرک‌های اطلاعاتی (کاربرد محرک‌ها) به پیش‌بینی‌ها به وسیله همبستگی بیت قضاوت‌ها و مجموعه اطلاعات ارزیابی می‌شود. دقت در پیش‌بینی‌ها و قضاوت‌ها از طریق مطالعه ارتباط بین پیش‌بینی‌ها و معیارهای محیطی ارزیابی می‌شود.

قضاوت احتمالی (بیزی)

در این روش، اطلاعات در یک فرایند متوالی ارزیابی می‌شود، در حالی که در مدل لنز مجموعه اطلاعات در یک زمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. در مدل بیزی، هر محرک اطلاعاتی با در نظر گرفتن این نکته ارزیابی می‌شود که چگونه یک موضوع می‌تواند احتمال وقوع رویدادهای بعدی را تحت تاثیر قرار دهد. متداولترین تکنیک برای مطالعه در زمینه حسابداری، روش بیزی است.

در روش بیزی برای هر یک از متغیرهای مورد نظر یک توزیع احتمال تعیین می‌شود. این توزیع احتمال با استفاده از همه اطلاعات موجود (شامل اطلاعات گذشته) تهیه می‌شود. سپس اطلاعات جدیدی به موضوع داده شده  و توزیع احتمال جدیدی محاسبه می‌گردد. این توزیع احتمال به دست آمده با توزیع احتمال بهینه‌ای که قبلاً با استفاده از مدل متعارف بیز محاسبه شده است، مورد مقایسه قرار می‌گیرد.

هدف روش بیزی مشابه مدل لنز است. از این روش برای مطالعه قضاوت و پیش‌بینی‌های واقعی تصمیم‌گیران همراه با تاکید روی اثر مجموعه اطلاعات بر قضاوت‌ها استفاده می‌شود. بعضی از ویژگی‌های اطلاعات همچون حد تراکم اطلاعات سر جمع و استفاده از روش‌های دیگر ارائه اطلاعات، همراه با خصوصیات تصمیم‌گیران و نحوه تصمیم‌گیری آنها در تحقیقات حسابداری مورد مطالعه قرار گرفته است. روش بیزی نیز همانند روش لنز، برای مطالعه کابرد محرک‌های اطلاعاتی و قابلیت پیش‌گویی اطلاعات به کار رفته است.

بعضی از مطالعات با ارزشی که با استفاده از روش بیزی در زمینه حسابداری انجام گرفته شامل مطالعه پیرامون مفهوم اهمیت، تاثیر اطلاعات سرجمع در مقایسه با اطلاعات تفکیکی، تاثیر ارائه شکل گیری از سیستم اطلاعاتی در مقایسه با ارائه هر دو شکل و همچنین شامل تحقیق پیرامون ثبات ارزیابی‌های احتمالی و ذهنی افراد است.


برای مشاهده بانک پایان نامه حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری و مقاله انگلیسی حسابداری با ترجمه فارسی ومقاله انگلیسی حسابداری علمی پژوهشی و مقاله انگلیسی حسابداری علمی ترویجی و مشاهده مقالات و پایان نامه های دسته بندی شده براساس موضوعات حسابداری می توانید به سایت پایان نامه و مقاله حسابداری مراجعه نمایید همچنین امکان ثبت سفارش پیش پروپزال، ترجمه مقاله ، پایان نامه ، مبانی نظری ، جمع آوری داده های شرکتهای بورسی و … در انتهای هر مقاله فراهم شده است. در قسمت پنل کاربری می توانید مقالات دانلود شده و سفارشات ثبت شده را پیگیری نمایید. به منظور استفاده هر چه بهتر از مطالب سایت حتما راهنمای سایت را مطالعه نمایید.


شناخت ادراک (شناخت پیچیدگی و سبک ادراک)

این دو روش برای مطالعه و شناخت ارتباطات بین فرایند پردازش اطلاعات به وسیله انسان و تصمیم گرفته شده (واکنش انجام شده) بر اساس یک مجموعه از اطلاعات داده شده به کار می‌رود. پیچیدگی ادراک با رابطه بین فرایند تصمیم‌گیری و سطوح مختلف پیچیدگی مجموعه اطلاعات سر و کار دارد. تحقیقات انجام شده در این مورد در نخستین وهله بر بار اطلاعاتی (یعنی مقدار اطلاعات موجود در مجموعه اطلاعات و مقداری را که توسط تصمیم‌گیرنده به کار برده می‌شود) تاکید داشته‌اند. نظر به اینکه بعضی از تصمیم‌گیران پیوسته از اطلاعات بیشتری نسبت به سایرین استفاده می‌کنند، یکی از هدف‌های مطالعه در زمینه پیچیدگی ادراک تصمیم‌گیران تعیین شکل و مقدار اطلاعاتی است که به این منظور می‌باید در صورت‌های مالی درج شود تا نیازهای همه افراد را برآورده سازد. همچنین با مطالعه در این محدوده می‌توان حدی برای شکل و مقدار اطلاعاتی که باید برای گروه‌های مختلف افراد در صورت‌های مالی درج شود تعیین کرد. سبک ادراک به تحقیق درباره روش‌ها و قواعد تصمیم‌گیری و سبک‌های مختلف پردازش اطلاعات، که به وسیله افراد به کار می‌روند، اشاره دارد. تحقیقات انجام شده در زمینه سبک ارداک افراد نشان داده افراد برای تصممی‌گیری از دو سبک اکتشافی و تحلیلی استفاده می‌کنند.

سبک اکتشافی به روشی که گفته می‌شود که تصمیم‌گیرنده برای شکل دادن به تصمیم از درک مستقیم استفاده می‌کند. از خصوصیات این روش استفاده از آزمون و خطا برای رسیدن به یک هدف قانع‌کننده (نه الزاماً بهینه) است.

در مطالعه‌ای که پیرامون نتایج استفاده از دو روش فوق انجام شده، روشن شده است که استفاده از روش تحلیلی بروشنی نتیجه بهتری در مقایسه با روش اکتشافی به دست می‌دهد (اما به صرف زمان بیشتری برای تصمیم‌گیری).

در تحقیق دیگری مشخص شده است که مقدار و نوع اطلاعات مود تقاضا و استفاده شده به وسیله تصمیم‌گیران به سبک داراک آنها بستگی دارد.

یکی از هدف‌های شناخت سبک ادارک افراد، کمک به طراحی و تدوین سیستم‌های اطلاعاتی و شکل‌های گزارشگری مالی است به طوری که بیشترین استفاده را برای سبک‌های مختلف تصمیم‌گیری داشته باشند. یکی از مشکلات استفاده از موضوع سبک ادراک در گزارش‌های مالی خارجی این است که در حال حاضر دانش زیادی در مورد سبک‌های تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان وجود ندارد. همچنین هزینه تهیه اطلاعات مناسب برای سبک‌های مختلف تصمیم‌گیری افراد ممکن است از منافع حاصل از آن بیشتر باشد.

به هر حال، تحقیق در زمینه فرایند تصمیم‌گیری انسان هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد و برای اینکه بتوان به نتیجه رسید، می‌باید تحقیقات بیشتری صورت گیرد.

با این حال آنچه هنوز هم ناگشوده مانده این است که چه ارتباط مستقیمی بین تئوری‌های بازار در وضعیت کارا قرار دارد و قیمت‌های تعادل اوراق بهادار در چهارچوب محدودیت‌های اطلاعات فعلی رابطه‌ای بهینه با یکدیگر دارند. حال آنکه تحقیق در رفتار افراد نشان می‌دهد که همه تصمیم‌های افراد نیمه بهینه‌اند.

چگونه جمع تصمیم‌ها می‌تواند بهینه باشد، در حالی که همه تصمیم‌های افراد بهینه‌اند؟ پاسخ این سوال در تحقیقات آینده نهفته است. ما فقط حدس می‌زنیم که یا بازار آن طور که تصور می‌رود موثر و کارا نیست و یا تصمیم‌های افراد بهینه‌اند و یا به کمک مدل‌های پیشرفته یا درک مستقیم، بهینه شده‌اند.

 


[۱] این مقاله در ماهنامه حسابدار، سال هفتم، شماره یازدهم و دوازدهم، شماره پیاپی ۸۳-۸۴ (نوروز ۱۳۷۱)، صفحه ۵۴، چاپ شده است.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

'